AB–Hindistan Serbest Ticaret Anlaşması Türkiye için Hangi Riskleri ve Fırsatları Getiriyor?

Avrupa Birliği ile Hindistan arasında imzalanan serbest ticaret anlaşması (STA), gümrük vergilerinde kapsamlı indirimler öngörüyor ve hizmet ile tarım sektörlerine yeni açılımlar sağlıyor. Tarafların bugüne kadarki en geniş kapsamlı STA’sı olarak nitelenen bu anlaşma, küresel ticarette yönelimin değiştiğine dair güçlü bir işaret taşıyor.

Türkiye açısından ortaya çıkan başlıca etkiler

Uzman değerlendirmelerine göre anlaşmanın Türkiye’ye yansımaları hem riskleri hem de fırsatları içeriyor. Temel başlıklar şunlar:

• Gümrük avantajı: En büyük kazanım gümrük indirimlerinde görülüyor; bu durum AB ile ticaret yapan ülkeler arasında rekabet dinamiklerini etkiliyor.
• Sektörel farklılaşma: Tarımda AB’nin, makina ve bazı elektrikli alet segmentlerinde ise Hindistan’ın avantaj sağladığı öne çıkıyor. Ancak elektrikli teçhizatın tüm alt kollarında Hindistan doğrudan rakip olmayabiliyor; sektörel etki karmaşık ve segmentlere göre değişkenlik gösteriyor.
• İhracat baskısı: AB’nin Hindistan ve diğer bölgesel anlaşmalar yolu ile attığı adımlar, Türkiye’nin ihracat performansını olumsuz etkileyebilir; özellikle gümrüksüz pazar erişimi sağlayan taraflar karşısında dezavantaj ortaya çıkabilir.

Küresel ticarette görülen yön değişimi

Analistler, küresel ekonominin daha önce ABD–Çin ekseninde şekillenirken şimdi bölgesel ve çok merkezli bir yönelmeye doğru ilerlediğini belirtiyor. AB’nin bu belirsizlik ortamından uzaklaşma çabası, stratejik ticaret ortaklıklarına ağırlık verilmesini beraberinde getiriyor ve 2026 hedefli hızlı adımlar bu dönüşümün hızlandığını gösteriyor.

Gümrük Birliği ve politika gereklilikleri

Türkiye’nin mevcut Gümrük Birliği yapısı, rakiplerin gümrüksüz pazarlara eriştiği ortamda dezavantaja düşme riski taşıyor. Bu nedenle Gümrük Birliği’nin güncellenmesi ve yeniden yapılandırılması gerektiği sıkça vurgulanıyor. Ancak bu yalnızca Türkiye’nin tek taraflı bir çabası olmamalı; ortak uyum ve görüşmelerle ilerlenmesi gerekiyor.

Rekabetçilik ve sektörel uyarılar

Rekabet gücü göstergeleri Hindistan’ın bazı alanlarda Türkiye’ye yakınsaması veya öne geçmesi sinyalini veriyor. Özellikle gıda sektöründe Hindistan’ın bazı pazarlarda pay kazanmaya başladığı gözlemleniyor; örneğin Rusya pazarında Hindistan ile rekabet eden üreticiler için baskı artıyor. Buna karşılık bazı yüksek katma değerli elektrikli teçhizat segmentlerinde rekabetin sınırlı kaldığı görülüyor.

Fırsatlar ve atılması gereken adımlar

Genel değerlendirme, anlaşmaların kısa vadede Türkiye aleyhine çalışması ihtimalinin yüksek olduğu yönünde olmakla birlikte, bu sürecin aynı zamanda yapısal reformlar ve rekabet gücünü artıracak atılımlar için bir fırsat penceresi sunduğunu gösteriyor. Öne çıkan öneriler:

• Gümrük Birliği’nin güncellenmesi ve yeni ticaret gerçekliğine uygun hale getirilmesi.
• Sektörel bazda rekabet analizleri yapılarak, yüksek riskli alanlara yönelik destek ve dönüşüm politikalarının hayata geçirilmesi.
• İhracat çeşitlendirmesi ve katma değeri yüksek üretime odaklanma stratejilerinin hızlandırılması.

Sonuç olarak AB–Hindistan STA’sı küresel ticarette yeni bir dönemin işaret fişeği olurken, Türkiye için hem riskleri hem de reform gerekliliklerini daha görünür hale getiriyor. Politika yapıcılar ve şirketler için öncelik, rekabetçi kapasitenin güçlendirilmesi ve mevcut ticaret düzenlemelerinin güncellenmesi olmalıdır.