İskenderun Körfezi’nde Türkiye kıyıları için yeni bir yengeç türü kaydedildi

İskenderun Körfezi’nde yürütülen bilimsel çalışmalar sırasında, Türkiye kıyıları için ilk kez görülen Liomera rugipes adlı kırmızımsı-mor renkli yengeç türü tespit edildi. Bulgunun, Akdeniz’de son yıllarda hızlanan “tropikleşme” sürecinin somut işaretlerinden biri olduğu değerlendiriliyor.

Nasıl bulundu?

Bölgede sürdürülen deniz araştırmaları ve yerel balıkçıların ağlarına takılma yoluyla elde edilen örnekler sayesinde Liomera rugipes türüne rastlandı. İlk elde edilen iki birey yaklaşık 2 santimetre büyüklüğündeydi ve gözlemler popülasyonun artış gösterebileceğine işaret ediyor.

Göç yolları ve nedenleri

Akdeniz kıyılarına giren yabancı deniz türlerinin önemli bir kısmı Hint-Pasifik kökenli olup, yayılımda Süveyş Kanalı ve gemi trafiği başlıca rol oynuyor. Ayrıca artan deniz suyu sıcaklıkları, bu türlerin Doğu Akdeniz sahillerine yerleşmesini kolaylaştırarak kalıcı popülasyonların oluşmasına zemin hazırlıyor.

Genel durum ve etkiler

Bugüne kadar Türkiye denizlerine 45’e yakın yabancı yengeç ve karides türünün giriş yaptığı raporlandı. Akdeniz genelinde binin üzerinde yabancı tür tespit edilmiş durumda ve yılda ortalama 4-7 yeni tür kaydediliyor; bunların büyük bir kısmı kalıcı nüfuslar oluşturabiliyor. Özellikle İskenderun, Mersin ve Antalya körfezleri, bu tropikleşme dönüşümünden en çok etkilenen bölgeler arasında bulunuyor.

Ekolojik ve ekonomik sonuçlar

Yabancı türlerin yerleşmesi deniz ekosistemlerinde türler arası rekabeti ve besin zincirini değiştirebilir; bu durum yerel balıkçılığı ve ekonomik faaliyeti de etkileyebilir. Erken tespit ve sürekli izleme programları, yeni giriş yapan türlerin yayılım hızının anlaşılması ve olası zararlı etkilerin azaltılması açısından önem taşıyor.

Takip ve öneriler

• Yerel ve ulusal düzeyde düzenli biyolojik izleme çalışmaları artırılmalı.
• Balıkçılar ve deniz kullanıcıları yeni veya alışılmadık türleri raporlamaya teşvik edilmelidir.
• Süveyş Kanalı kaynaklı biyo-göçlerin izlenmesi ve gemi taşımacılığına ilişkin önlemler değerlendirilmeli.

Bu bulgu, Akdeniz’deki ekolojik değişimlerin yakın takibinin gerekliliğini bir kez daha ortaya koyuyor.