2024 İl Bazında GSYH Verileri: İstanbul Zirvede

Türkiye genelinde 2024 yılına ait il bazlı gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) verileri açıklandı. Verilere göre ekonomik büyüklüklerde iller arasındaki farklar belirgin olurken, bazı iller hem toplam üretim hem de kişi başına düşen gelirde ön plana çıktı.

İstanbul Listenin Başında

2024 yılında İstanbul’un toplam GSYH’si 13 trilyon 10 milyar 693 milyon lira olarak hesaplandı ve ülke toplamından yüzde 29,2 pay aldı. İstanbul’u 4 trilyon 672 milyar 844 milyon lira ile Ankara (%10,5) ve 2 trilyon 562 milyar 758 milyon lira ile İzmir (%5,7) takip etti.

Toplam üretim bakımından en küçük rakamlara sahip iller ise Bayburt (28 milyar 137 milyon lira), Ardahan (35 milyar 502 milyon lira) ve Gümüşhane (41 milyar 875 milyon lira) oldu. İlk 5 ilin ülke GSYH’sinden aldığı pay 2024’te yaklaşık yüzde 53 düzeyinde gerçekleşti.

Kişi Başına GSYH’de İlk Sıralar

Kişi başına düşen GSYH sıralamasında İstanbul 802 bin 669 lira ile ilk sırada yer aldı. Kocaeli ve Ankara ise sırasıyla 788 bin 873 lira ve 788 bin 859 lira ile hemen arkasında konumlandı. En düşük kişi başına GSYH değerleri Van (203 bin 49 lira), Ağrı (194 bin 660 lira) ve Şanlıurfa (188 bin 144 lira) illerinde görüldü.

2024’te kişi başına GSYH, 11 ilde ülke ortalamasının üzerinde gerçekleşti.

Sektörel Dağılım ve İllerin Öne Çıkan Faaliyet Alanları

İstanbul, tarım, ormancılık ve balıkçılık ile diğer hizmet faaliyetleri dışındaki birçok sektörde de yüksek katkı sağladı. İlin bilgi ve iletişim faaliyetlerindeki payı yüzde 64, finans ve sigorta faaliyetlerindeki payı yüzde 59,3 olarak belirlendi. Mesleki, idari ve destek hizmetlerinde yüzde 39, ticaret-ulaştırma-konaklama-yiyecek hizmetleri grubunda yüzde 39,8, inşaat sektöründe ise yüzde 27,8 pay aldı.

Konya tarım, ormancılık ve balıkçılık sektöründe yüzde 5,6 payla iller arasında en yüksek paya sahip olurken; Ankara diğer hizmet faaliyetlerinde yüzde 44,9 ile öne çıktı.

Ayrıca İstanbul’un ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetleri grubundan aldığı pay ülke genelinde yüzde 39,8 olarak kaydedilirken, bu faaliyetlerin İstanbul’un kendi GSYH içindeki oranı yüzde 33,9 oldu. İlin toplam GSYH’si içinde sanayi yüzde 15,1 ile ikinci, mesleki-idari ve destek hizmetleri ise yüzde 7,2 ile üçüncü sırada yer aldı.

Büyüme ve İllerin Performansı

Zincirlenmiş hacim endeksine göre yıllık GSYH 2024’te bir önceki yıla kıyasla yüzde 3,3 artış gösterdi. Bu yükseliş, 46 ilde ülke ortalamasının üzerinde gerçekleşti.

Yıllık bazdaki en yüksek büyüme oranları Adıyaman (%31,4), Bayburt (%17,1) ve Malatya (%17) illerinde görüldü. Buna karşın Bilecik %2,4, Kırşehir %5,7 ve Erzincan %7,9 oranlarında daralma yaşayan iller oldu.

Ulusal GSYH büyümesine en fazla katkı veren iller İstanbul (%0,62 puan), Ankara (%0,44 puan) ve Hatay (%0,16 puan) şeklinde sıralandı. Negatif katkı veren iller arasında Erzincan (-%0,017 puan), Kırşehir (-%0,012 puan) ve Adana (-%0,011 puan) yer aldı.

Genel olarak 2024 verileri, ekonomik faaliyetlerin coğrafi dağılımında yoğunlaşma eğilimini ve bazı illerin ülke büyümesine belirgin katkı sağladığını ortaya koyuyor.