Köprülerin 25 Yıllığına Özelleştirilmesi İddiası: Fizibilite Çalışması ve Olası Etkiler

Muhalefetin paylaştığı iddiaya göre İstanbul’un iki önemli köprüsünün 25 yıllığına özelleştirilmesi için yabancı bir firmaya fizibilite raporu hazırlatıldı. İddialar, teklif edilen modelin hem kamuyu mali açıdan zora sokacağı hem de köprü geçiş ücretlerine ciddi zam getirebileceği yönünde.

Fizibilite ve ekonomik öngörüler

Paylaşılan hesaplamalara göre köprülerden elde edilen gelir ve gider verileri şu şekilde özetleniyor:

• 15 Temmuz Şehitler Köprüsü — Gelir: 53 milyon 927 bin dolar; Gider: 1 milyon 760 bin dolar; Yıllık net: 52 milyon 167 bin dolar (kabaca).
• Fatih Sultan Mehmet Köprüsü — Gelir: 63 milyon 186 bin dolar; Gider: 3 milyon 412 bin dolar; Yıllık net: 59 milyon 774 bin dolar (kabaca).

Bu verilerle iki köprünün toplam yıllık net geliri yaklaşık 111 milyon 940 bin dolar olarak hesaplanıyor. 25 yıllık dönem için planlanan net gelir yaklaşık 2 milyar 798 milyon 500 bin dolar düzeyinde. Özelleştirme sürecinde ücret artışları öngörüldüğünde ise 25 yıllık projeksiyon yaklaşık 5 milyar 597 milyon dolara çıkıyor; bu rakam güncel kurla yaklaşık 243 milyar liraya tekabül ediyor.

Riskler ve kamusal maliyet

Söylenenlere göre mevcut araç geçiş sayısı yıllık yaklaşık 160 milyon adet olup bu trafik seviyesi köprülerin sınırına yakın bir yoğunluktadır. İhale bedeli, devletin hâlihazırdaki net gelirinin altında kalırsa kamu zararına yol açabileceği; ihaleyi yüksek kazanç hedefiyle alan işletmecinin de fiyatları yükselterek farkı tüketiciye yansıtacağı belirtiliyor.

Ayrıca özel sektörün işlettiği bir başka köprünün mevcut geçiş ücreti örnek alınarak hesaplanan senaryoda, devlet tarafından işletilen köprülerin ücretlerinde yaklaşık yüzde 100’e varan artışlar olabileceği öne sürülüyor. Bu durumda vatandaşın mali yükünde belirgin bir yükseliş yaşanacağı vurgulanıyor.

Talepler ve sonuç

İddialar, bu tür bir özelleştirme planının yeniden değerlendirilmesi ve kamusal çıkarların korunması gerektiğini savunuyor. Özellikle kamu kaynaklarıyla inşa edilmiş altyapının uzun dönemli işletme haklarının devredilmesinin yaratacağı ekonomik ve sosyal etkiler üzerinde durulması talep ediliyor.